رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در بیانات متعدد خود در طول سال‌های مختلف، اصول بنیادین سیاست کشور در قبال جنگ، صلح و تهدید را با دقت و وضوح تشریح کرده‌اند. این رهنمودها، نمایانگر راهبرد سیاسی و نظامی ایران بوده و بازتابی عمیق از مبانی اسلامی است. این نوشتار بر آن است تا به اصول ایشان در موضوع جنگ و صلح بپردازد.

صلح یکی از نیازهای اساسی جوامع است

صلح برای هر ملت و جامعه‌ای یکی از نیازهای اساسی است، اما این صلح صرفاً زمانی ارزشمند و پایدار است که همراه با عدالت باشد. ایشان صلح تحمیلی و غیرعادلانه را به مراتب بدتر از خود جنگ می‏دانند؛ چرا که صلح ظاهری، وقتی بدون رعایت حقوق و عدالت باشد، فقط به نابرابری می‏انجامد و به جای آرامش، موجبات ناآرامی‏های بیشتر را فراهم می‏کند و در واقع فقط تأمین کنندۀ منافع مستکبرین عالم است.[1]

دخالت بیگانگان در مسائل امنیتی کشورها از مصیبت‏های بزرگ است

یکی از مصیبت‏های بزرگ برای کشورها و ملل، دخالت قدرت‏های خارجی و بیگانه در امور امنیتی داخلی آن‏هاست، که باعث می‏شود جنگ و صلح آنان توسط دیگران طراحی و هدایت شود. چنین وضعی افزون بر خدشه‏دار کردن استقلال و حق حاکمیت مردم، موجب ناپایداری امنیت و تعمیق بحران‏ها می‏شود.[2]

آمریکا و رژیم صهیونیستی؛ بزرگترین تهدیدکنندگان صلح و امنیت جهان هستند

رهبر انقلاب آمریکا را به عنوان «تهدیدی جدی برای صلح و امنیت جهانی» معرفی می‏کنند، کشوری که در چند دهۀ گذشته ده‌ها مورد جنگ‌افروزی و مداخله نظامی در نقاط مختلف جهان انجام داده و با نقض حق انتخاب ملل، نظم جهانی را دچار بحران کرده است. در کنار آن، رژیم صهیونیستی به عنوان ریشۀ بسیاری از نابسامانی‏ها و عامل اصلی بی‏ثباتی در منطقۀ خاورمیانه شناخته می‏شود. وجود این رژیم و حمایت‏های بی‌دریغ آمریکا، عامل اصلی جنگ، ناامنی و عقب‌ماندگی در منطقه است.[3]

جمهوری اسلامی آغازگر جنگ نیست اما در برابر تجاوز دفاع قاطع می‏کند

کشور ایران در منطقه‌ای قرار دارد که آمریکا و رژیم صهیونیستی دائم در حال شرارت هستند، فلذا رهبر انقلاب پیرامون جنگ تحمیلی دوازده‏روزه تأکید کردند که جمهوری اسلامی ایران از جنگ استقبال نکرده و آغازگر آن نبوده است، اما پس از حملۀ دشمن، با قدرت و ضربه‏های کوبنده پاسخ داده است و همان‏طور که جنگ تحمیلی را نمی‏پذیرد، صلح تحمیلی را نیز بر نمی‏تابد؛ همچنین هشدار دادند که این واقعیت باید به‌درستی فهمیده شود و نباید توسط دشمنان به شک و تردید کشیده شود. جمهوری اسلامی با قاطعیت وارد نبرد شده است.[4] رهبر انقلاب به مناسبت‏های گوناگون به این مسئله هم اشاره داشته‌اند که بر خلاف مستکبرین، جمهوری اسلامی طرفدار صلح، برادری، عزت کشورهای این منطقه و طرفدار عزت کشورهای اسلامی است.[5] و ملت ایران یک ملت صلح‌طلب است و سرِ ستیزه‌گری با هیچ ملتی ندارد.[6] در جای دیگری رهبر انقلاب می‏فرمایند که ما جنگ‌افروز نیستیم. ما برطبق مبانی‏مان، با جنگ‏افروزی مخالفیم. اصول ما اقتضا می‏کند که پیام دوستی و صلح و محبّت و امنیت و آرامش داشته باشیم.[7]

آمریکایی ها در صلح ‌طلبی متناقض عمل می‏کنند

ایشان اشاره می‏کنند که آن کسی که جنگ طلب است آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند نه ایران؛ سیاستمداران و روشنفکران وابسته به آمریکا که قبلاً ادعای صلح‌طلبی و احترام به تفاوت‏ها داشتند، اکنون برخلاف گذشته، جنگ و اصول آمریکایی را به صورت امری مقدّس جلوه می‏دهند و مجبورند جنگ را تقدیس کنند و همین تناقض باعث می‏شود همۀ ادّعاهای گذشته‌شان در چشم افکار عمومی دنیا به‏تدریج باطل شود.[8]

صلح واقعی تنها در سایۀ عزت، عدالت و پایان اشغالگری شدنی است

از نظر رهبر انقلاب، صلحی که مبتنی بر ظلم، اشغالگری و تحمیل باشد پذیرفتنی نیست و باید بر مبنای عدالت و با معرفت به کرامت انسان و به دور از اغراض قدرتمداران عالم باشد.[9] در خصوص مسألۀ فلسطین نیز تأکید شده که هرگونه صلح با رژیم صهیونیستی، به هر شکل و قالبی، مردود و خیانت‌آمیز است. صلح پایدار تنها از مسیر بازگرداندن حقوق مردم فلسطین و پایان اشغالگری حاصل خواهد شد.[10]

در نهایت باید گفت که مواضع رهبر معظم انقلاب حول محور این اصول استوار است که صلح باید عادلانه و براساس کرامت و حقوق ملت‏ها باشد؛ دخالت بیگانگان در جنگ و صلح کشورها خیانتی بزرگ و عاملی مخرب برای امنیت است؛ آمریکا و رژیم صهیونیستی بزرگترین ناقضان صلح جهانی‏اند؛ صلح واقعی زمانی شکل می‏گیرد که ظلم و اشغالگری پایان یابد و استقلال و امنیت ملت‏ها تضمین شود. با توجه به این اصول، جمهوری اسلامی ایران در پی صلحی پایدار است، اما همواره آماده مقابله با هرگونه تجاوز و ظلم خواهد بود و تأکید دارد که راه اصلی دستیابی به عدالت و صلح واقعی، مقاومت در برابر زورگویی و تحمیل است.