وقتی نام «جنگ» بر زبان می‌آید، ذهن انسان بی‌درنگ آکنده از تصاویر ویرانی، آوارگی، شهادت و فقدان عزیزان می‌شود و گاهی چشم‌اندازهای تغییر موازنۀ سیاسی در کشور، منطقه و حتی جهان را به‌خاطر می‏آورد.

اما جنگ نعمت بود؛

ممکن است کسی به ذهنش خطور کند که چگونه می‌توان اضطراب مادری را که فرزندش در خط مقدم، روبه‌روی دشمنی تا دندان مسلح می‌جنگد و هر لحظه بیم اسارت یا شهادتش می‌رود، «نعمت» خواند؟ یا چگونه می‌توان رنج دختری را که دهه‌هاست در معراج شهدا در پی استخوان‌های پدرش می‌گردد، نعمت دانست؟

با این همه، باید دید آن پیرِ انقلاب، با ضمیر پاک و بینش الهی خویش، در دل این هیاهوی خون و آتش چه دید که فرمود: «جنگ، نعمت بود».

برای فهم این کلام ژرف، کافی است به رخدادهایی همچون جنگ دوازده‌روزه در برابر رژیم صهیونیستی نگاهی بیندازیم؛ رخدادی که نشان می‌دهد «جنگ»، اگرچه آکنده از رنج است، اما در بطن خود بذر رشد و بیداری را نیز دارد.

همدلی و نوع‌دوستی؛ تجلی ایمان جمعی

در روزهای آغاز درگیری، شهرهای بزرگ، به‌ویژه مراکز نظامی، اقتصادی و امنیتی، هدف حملات وحشیانۀ رژیم غاصب صهیونیستی قرار گرفتند. گروهی از شهروندان، علی‌رغم میل خود، مجبور به ترک خانه و کاشانه و هجرت به مناطق امن‌تر شدند.

برخی بیم داشتند که این جابه‌جایی موجب کمبود ارزاق و فشار بر شهرهای کوچک‌تر گردد؛ اما ملت ایران بار دیگر نشان داد که جوهرۀ ایمان در رگ‌هایش جاری است. مردم روستاها و شهرهای کوچک آغوش خود را گشودند تا مهاجران را بپذیرند. این همدلی و نوع‌دوستی، نه‌فقط به تأمین نیازهای اولیه انجامید، بلکه امید را در دل رزمندگان زنده داشت و روح مقاومت را در کالبد ملت دمید.

ملت ایران، در زلزله و سیل، کرونا و تحریم‌های اقتصادی نیز همین روح تعاون را نشان داده بود؛ اما در جنگ دوازده‌روزه این همبستگی از سطح یاری مردمی فراتر رفت و به پیامی سیاسی و جهانی تبدیل شد و مشت محکمی بود بر دهان استکبار، که خیال کرده بود بدنۀ مردمی نظام جمهوری اسلامی فرسوده شده است.

توانمندسازی نظامی؛ زایش اقتدار از دل محدودیت

آن‌هایی که روزهای سختِ جنگ هشت‌ساله را به یاد دارند، هرگز فراموش نمی‌کنند که چگونه جنگنده‌های عراقی آسمان ایران را جولانگاه خود کرده بودند و شیرمردان ایران‌زمین، در اوج تحریم و فقدان ‌تسلیحات، با دست خالی اما دلی آکنده از ایمان از مام وطن دفاع کردند. هیچ‌کس نمی‌توانست جلوی عطش خون‌ریزی صدام را بگیرد، اما همین فشار و سختی، مدرسۀ خلاقیت و خودباوری شد. در اوج آن روزها، دلاوران هوافضای سپاه، با تکیه بر دانش بومی و توکل بر خدا، راه ساخت موشک را گشودند. کوشش‌های شهید تهرانی‌مقدم و یارانش غرور ملی را احیا کرد؛ همانانی که روزی برای یک موشک نیازمند دیگران بودند، اکنون بغداد را هدف قرار می‌دادند.

تحریم و جنگ، نه‌تنها مانع پیشرفت حوزه‌های نظامی نشد، بلکه محرک آن گردید. آزمون جنگ دوازده‌روزه نیز بار دیگر این توان ملی را به محک گذاشت: ایران توانست توانایی‌های خویش را بیازماید، کمبودها را بشناسد و قدرتش را به دشمنان نشان دهد. جهان امروز می‌داند ایران دیگر آن کشورِ بی‌سیم‌خاردار نیست، بلکه ایرانی است که گنبد آهنین دشمن را درهم می‌شکند.

پالایش درونی؛ جنگ، غربال امت

در بحران‏های بزرگ، لایه‌های پنهان جامعه هویدا می‌شود. دوران دفاع مقدس نیز چنین بود؛ منافقانی که پیش‌تر چهرۀ خیرخواهانه داشتند، با آغاز جنگ، نقاب از چهره برداشتند. گروهک‌هایی چون فرقان، مجاهدین خلق، کومله، دموکرات و پژاک که در ظاهر داعیۀ خدمت داشتند، در هنگامۀ سختی، چهرۀ واقعی خود را آشکار کردند و دست به تجزیه‌طلبی و ترور زدند. اگر جنگ نبود، چه‌بسا تا امروز نیز در دستگاه حکومت رخنه داشتند. اما جنگ، نعمتی شد برای تشخیص خالص از ناخالص و مؤمن از مدّعی.

در هم‌زمانی جنگ دوازده‌روزه نیز، منافقانِ تازه‌نقاب‌برداشته با ساخت پهپادهای غلط‌کار و افشای اطلاعات محرمانه، قصد تضعیف ایران را داشتند. ولی هوشیاری مردم و نیروهای مؤمن، تیرشان را به سنگ زد و چهرۀ پلیدشان آشکار شد. بدین‌سان، جنگ نه‌فقط در جبهۀ بیرونی، که در جبهۀ درونی نیز نقش تربیت و پالایش را ایفا کرد.

انزجار از رژیم صهیونیستی؛ بیداری جهانی علیه ظلم

از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی(رحمت‌الله‏‌علیه) رژیم صهیونیستی را «غدۀ سرطانی» خواند که باید از صحنۀ روزگار محو شود. این موضع، ریشه در درک عمیق امام از ماهیت ظلم و استکبار داشت؛ ایشان از همان سال۱۳۴۳، هنگام اعتراض به کاپیتولاسیون، این خطر را گوشزد کرده بود.

اما با گذشت دهه‌ها، هنوز بودند کسانی که در دشمنی این رژیم تردید داشتند یا در عرصۀ سیاست، محاسبات مصلحت‌اندیشانه را جایگزین بصیرت انقلابی می‌کردند. جنگ اخیر، زمینۀ هر شک و شبهه را از میان برد؛ چهرۀ خون‌ریز و بی‌رحم این رژیم برای افکار عمومی جهان آشکار شد و موضع امام در ضرورت محو آن تقویت گردید. اکنون نه‌تنها ایران، بلکه ملت‌های آزادۀ جهان نیز به حقانیت این موضع رسیده‌اند.

سخن آخر؛ نعمتِ بیداری و ساختن

جنگ، به‌رغم ظاهر تلخ و ویرانگر خود، در مکتب امام خمینی(رحمت‌الله‌علیه) نعمتِ بیدارکننده و سازنده است؛ این تجربۀ سخت، ایران را از وابستگی به همبستگی، از تفرقه به اقتدار، و از ضعف به خودباوری رساند. در قاموس ایمان، سختی‌ها آزمون‌اند، و نعمتِ پنهان در آن‌ها، زایش انسان مؤمن و ملت مقاوم است.

آری، جنگ تلخ بود، اما تلخیِ آن، شهدِ رشد و بیداری را در جان امت برانگیخت.